Thơ chữ Hán viết về Thăng Long

Số liệu tạm thời do Leopard tìm tòi, ngày 29/9/2010:

Nguyễn Du có 4 bài:
Thăng Long kỳ 1
Thăng Long kỳ 2
Ngộ gia đệ cựu ca cơ
Long thành cầm giả ca

Cao Bá Quát có 8 bài:
Đăng Long thành lãm thắng hữu cảm
Đề Trấn Vũ miếu
Đồng chư hữu đăng Trấn Vũ tự chung lâu
Đề Trấn Vũ Quán thạch bi
Thanh Trì phiếm chu nam hạ
Vịnh Đổng Thiên Vương
Thứ vận Thận Tư phóng quan Nhị hà, đồng Di Xuân, Hoà phủ
Quá Thiên Quang tự, thương Lê triều cố cung

Nguyễn Khuyến có 3 bài:
Hoàn Kiếm hồ
Giáp Thân Trung thu ngụ Hà Nội hữu cảm, ký đồng niên cử nhân Ngô
Hà Nội Văn Miếu hữu cảm

Dương Khuê có 1 bài:
Hà thành Trung thu tiết

Đoàn Nguyễn Tuấn có 4 bài:
Quá Nhĩ hà quan Bắc binh cổ luỹ
Tây Hồ hoán ty
Kiếm hồ đẩu xạ
Hòe Nhai ca nữ

Nguyễn Văn Siêu có 2 bài:
Đăng chung lâu
Du Tây Hồ

Nguyễn Phi Khanh có 1 bài:
Thu thành vãn vọng

Nguyễn Trãi có ...: (đang xét)

Ninh Tốn có 1 bài:
Hòe Nhai

Miên Thẩm có 1 bài:
Trấn Vũ Miếu

Nguyễn Tư Giản có 3 bài:
Hiếm hồ kỷ du

Nguyễn Trung Ngạn có 1 bài:
Trường An thành hoài cổ

Nguyễn Xuân Ôn có 1 bài:
Tràng An hoài cổ

Nguyễn Thượng Hiền có 3 bài:
Đề Ngọc Sơn đình
Long thành thu nguyệt
Tức sự

Vũ Tông Phan có 2 bài:
Đề Tây Hồ
Đăng Trấn Vũ tự chung lâu

Phan Văn Ái có 1 bài:
Trấn Vũ miếu

Trần Thiện Chánh có 2 bài:
Trấn Vũ quán kỳ 1
Trấn Vũ quán kỳ 2

Phan Trọng Mưu có 2 bài:
Thănh Long thành hoài cổ
Đề Nhị Trưng miếu

Tổng tròn là 40 bài!
--------------------------------

* Bonus:

Thăng Long hoài cổ

Kìa ông Nhĩ Thuỷ, nọ non Nùng,
Thành cũ Thăng Long đó phải không?
Gươm báu mất tăm, trâu cũng lặn,
Gánh tình ai sẻ với non sông!

Á Nam Trần Tuấn Khải






Đọc tiếp →

Vườn Thẩm

沈園

其一

城上斜陽畫角哀
沈園非復舊池臺
傷心橋下春波綠
曾是驚鴻照影來

其二

夢斷香消四十年
沈園柳老不吹綿
此身行作稽山土
猶吊遺蹤一泫然

陸游

Thẩm viên

Kỳ nhất

Thành thượng tà dương hoạ giác ai
Thẩm viên phi phục cựu trì đài
Thương tâm kiều hạ xuân ba lục
Tằng thị kinh hồng chiếu ảnh lai

Kỳ nhị

Mộng đoạn hương tiêu tứ thập niên
Thẩm viên liễu lão bất xuy miên
Thử thân hành tác Kê sơn thổ
Do điếu di tung nhất huyễn nhiên

Lục Du


Tạm dịch:

Vườn Thẩm

Kỳ một

Trên thành mặt trời ngả về tây, tiếng tù khơi lên buồn thảm,
Vườn Thẩm không có lại ao đài của ngày xưa nữa.
Lòng đau thương trước làn sóng xuân xanh biếc dưới cầu,
Từng có lần dáng hồng e ấp soi bóng tại đây.

Kỳ hai

Mộng đứt hương mất đã được bốn chục năm,
Dương liễu nơi vườn Thẩm già úa, bông liễu chẳng phất phơ.
Thân này sắp làm đất núi Kê,
Vẫn còn điếu dấu xưa mà ứa lệ. Đọc tiếp →

Cảm xúc sáng tác nên (kỳ bốn)

感作其四

炎邦何事久紛紛
半是天行半是人
只識五胡能亂晉
寧知三戶可亡秦
奉圭獻幣徒多事
擊楫揮戈幾個臣
可怪衣冠文物地
而今胡服已成群

阮春溫

Cảm tác kỳ tứ

Viêm Bang hà sự cửu phân phân
Bán thị thiên hành bán thị nhân
Chỉ thức ngũ Hồ năng loạn Tấn
Ninh tri tam hộ khả vong Tần
Phụng khuê hiến tệ đồ đa sự
Kích tiếp huy qua kỷ cá thần
Khả quái y quan văn vật địa
Nhi kim Hồ phục dĩ thành quần

Nguyễn Xuân Ôn

(Bản dịch sắp có...)
-----------------------

Bản Hán do Leopard tự gõ (có trợ giúp của TĐVH):

01. Âm "phân":

分: bộ đao 刀
雰: bộ vũ 雨
紛: bộ mịch 糸 (# bộ mịch 冖 )

02. Âm "cảm":

敢: bộ phác (phốc) 攴
感: bộ tâm 心 Đọc tiếp →

The call to the dairy cows

* Gioachino Rossini - Guglielmo Tell (Guillaume Tell) - Overture (Chailly) - No. 3 & 4. The call to the dairy cows & The Galop:




* F. Schubert - Serenade:

01. Academy of St. Martin in the Fields, Joshua Bell & Michael Stern



02. Julian Lloyd Webber and John Lenehan from the CD Unexpected Songs



03. V. Horowitz



04. Joseph Schmidt:
http://www.youtube.com/watch?v=bO9TEHmfsZc Đọc tiếp →

Sông Khúc

曲江二首（其一）

一片花飞减却春
风飘万点正愁人
且看欲尽花经眼
莫厌伤多酒入唇
江上小堂巢翡翠
苑边高冢卧麒麟
细推物理须行乐
何用浮名绊此身

杜甫

Khúc giang nhị thủ kỳ nhất

Nhất phiến hoa phi giảm khước xuân
Phong phiêu vạn điểm chính sầu nhân
Thả khan dục tận hoa kinh nhãn
Mạc yếm thương đa tửu nhập thần
Giang thượng tiểu đường, sào phỉ thuý
Uyển biên cao trủng, ngoạ kỳ lân
Tế suy vật lý tu hành lạc
Hà dụng phù danh bạn thử thân

Sông Khúc hai bài (kỳ một)

Một cánh hoa bay xuân giảm vơi
Gió đưa muôn cánh dậy sầu người
Hẵng xem thỏa dạ hoa ngang mắt
Đừng ngại lắm đau rượu ngấm môi
Phỉ thúy bên sông nhà nhỏ trú
Kỳ lân ven ruộng mộ cao ngồi
Kể thông sự lý nên hành lạc
Sao để hư danh bó một đời

Pang De dịch.
-----------------------

第一句写初飞， 第二句写乱飞， 第三句写飞将尽。 一片花飞， 春残之始 ； 风飘万点， 春残欲尽。 自初飞， 以至欲尽， 无不经眼， 面对这个过程， 诗人的愁绪也逐步升级， 故借酒以销愁。“ 经眼”， 眼看着。“ 伤多酒”， 过量饮酒有伤身体。

Đệ nhất cú tả sơ phi, đệ nhị cú tả loạn phi, đệ tam cú tả phi tương tận. Nhất phiến hoa phi, xuân tàn chi thủy; phong phiêu vạn điểm, xuân tàn dục tận. Tự sơ phi, dĩ chí dục tận, vô bất kinh nhãn, diện đối giá cá quá trình, thi nhân đích sầu tự dã trục bộ thăng cấp, cố tá tửu dĩ tiêu sầu. “Kinh nhãn” , nhãn khán trước. “Thương đa tửu” , quá lượng ẩm tửu hữu thương thân thể.

* Nguồn: http://www.hwjyw.com/resource/content/2010/05/21/7344.shtml

Thiên thượng phù vân như bạch y
Tư tu cải biến như thương cẩu
(Khả thán thi)

* Nguồn: ... Đọc tiếp →

Uống rượu ngắm mẫu đơn

飲酒看牡丹

今日花前飲
甘心醉數杯
但愁花有語
不為老人開

劉禹錫 (772-842)

Ẩm tửu khán mẫu đơn

Kim nhật hoa tiền ẩm
Cam tâm tuý sổ bôi
Đãn sầu hoa hữu ngữ
Bất vị lão nhân khai

Lưu Vũ Tích

Uống rượu ngắm mẫu đơn

Hôm nay rượu trước hoa
Vài chén chịu say ngà
Còn ngại hoa lên tiếng
Nở đâu cho kẻ già

Leopard dịch.

------------------

* Tranh Tàu vẽ hoa mẫu đơn:


Tranh của họa sĩ Wang Xuetao


Tranh của họa sĩ Huang Shanshou

Nguồn: http://tin180.com/nghethuat/my-thuat/20100422/nhung-buc-tranh-trung-quoc-ve-hoa-mau-don.html

* Mẫu đơn trắng:


Ảnh của hoangtube_11

Nguồn: http://dalathoa.com/diendan/threads/3133-Bo-suu-tam-hoa-da-Lat

* Thảo mộc Hán Nôm:
http://viet.gutenberg.free.fr/huediepchi/hPlants/paeoniaSuffruticosa.html
Đọc tiếp →

Đọc Dịch

讀易

冬日爭如夏日長
南風還有北風涼
自為可口鴟嗔鳳
不盡機心雀捕螳
海宇若開新世界
民風應入古鴻荒
清晨獨起觀周易
消息盈虛未易詳

阮勸

Độc dịch

Đông nhật tranh như hạ nhật trường
Nam phong hoàn hữu bắc phong lương
Tự vi khả khẩu si sân phượng
Bất tận cơ tâm tước bộ đường
Hải vũ nhược khai tân thế giới
Dân phong ưng nhập cổ hồng hoang
Thanh thần độc khởi quan Chu Dịch
Tiêu tức doanh hư vị dị tường

Nguyễn Khuyến

Đọc Dịch

Ngày đông ngày hạ chẳng dài ngang
Chớm dứt gió nam gió bắc sang
Cú tức phượng hoàng mồi tưởng bở
Sẻ rình bọ ngựa họa không lường
Càn khôn dường đổi thay trần thế
Dân chúng dễ vào lại hỗn mang
Sớm dậy một mình xem sách Dịch
Đầy vơi suy thịnh dễ đâu tường

Leopard dịch
----------------------

(1) Cú gầm gè phượng hoàng: Sách Trang Tử: Chim uyên sồ là một loài phượng, ăn uống rất thanh. Một hôm, cú kiếm được con chuột thối, gặp khi uyên sồ bay qua, cú tưởng uyên sồ đến tranh của mình, ngửa lên mà gầm gè với uyên sồ. Câu này chê những kẻ chỉ bo bo giữ lấy cái mồi phú quý thối nát, tưởng những người cao thượng cũng ham muốn như mình.

(2) Chim sẻ vồ bọ ngựa: Sách Ngô Việt Xuân Thu có chép: con ve đậu dưới bóng mát, thích ý đang kêu. Một con bọ ngựa nấp sau rình bắt ve, lại có con chim sẻ rình bắt bọ ngựa. Một người nấp sau định bắn chim sẻ, người này vì chú ý đến chim quá, thành ra sa chân xuống hố. Câu này ý nói: để ý vào lợi trước mắt mà quên những mối nguy sau lưng.

(3) Hồng hoang: đời thượng cổ khi mới có loài người.

(4) Chu Dịch: tức Kinh Dịch.

(5) Đầy, vơi, suy, thịnh: theo triết lý của Kinh Dịch thì lẽ trời đất có khi lớn lên, khi tiêu đi, khi thịnh, khi suy.

Nguồn: Thơ Văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971.

* Chú giải lấy tại trang sau: http://www.thivien.net/viewpoem.php?ID=39676 Đọc tiếp →

Một khi đã yêu tha thiết

曾經心疼

路上行人匆匆過　沒有人會回頭看一眼
我只是個流著淚　走在大街上的陌生人

如今我對你來說　也只不過是個陌生人
看見我走在雨裡　你也不會再為我心疼

曾經心疼為何變成陌生
我只想要和你一起飛翔
管它地久天長　只要曾經擁有
我是真的這麼想

曾經心疼為何變成陌生
愛情就像人生不能重來
這些道理我懂　可是真正面對
教我如何放得下

葉倩文

-------------
Phiên âm và dịch nghĩa:

路上行人匆匆过, 没有人会回头看一眼
Lù shàng xíng rén cōng cōng guò, méi yǒu rén huì huí tóu kàn yī yǎn
Lộ thượng hành nhân thông thông quá, một hữu nhân hội hồi đầu khán nhất nhãn
Người đi trên đường vượt qua vội vã, không có ai lấy dịp quay đầu nhìn quanh.

我只是个流着泪, 走在大街上的陌生人
Wǒ zhǐ shì gè liú zhe lèi, zǒu zài dà jiē shàng de mò shēng rén
Ngã chỉ thị cá lưu trước lệ, tẩu tại đại nhai thượng đích mạch sinh nhân
Em hầu như một mình chảy lệ, đi trên đường phố lớn như người xa lạ.

如今我对你来说, 也只不过是个陌生人
Rú jīn wǒ duì nǐ lái shuō, yě zhǐ bù guò shì gè mò shēng rén
Như kim ngã đối nâm lai thuyết, dã chỉ bất quá thị cá mạch sinh nhân
Từ đây về sau em với anh chẳng qua cũng chỉ là một người xa lạ.

看见我走在雨里, 你也不会再为我心疼
Kàn jian wǒ zǒu zài yǔ lǐ, nǐ yě bù huì zài wèi wǒ xīn téng
Khán kiến ngã tẩu tại vũ lý, nâm dã bất hội tái vi ngã tâm đông
Có bắt gặp em đi trong mưa, anh cũng sẽ không còn vì em mà tha thiết.


曾经心疼为何变成陌生
Céng jīng xīn téng wèi hé biàn chéng mò shēng
Tằng kinh tâm đông vi hà biến thành mạch sinh
Một khi đã yêu tha thiết, vì cớ chi mà biến thành xa lạ?

我只想要和你一起飞翔
Wǒ zhǐ xiǎng yào hé nǐ yī qǐ fēi xiáng
Ngã chỉ tưởng yếu hòa nâm nhất khởi phi tường
Em chỉ mong theo anh cùng nhau bay liệng.

管它地久天长　只要曾经拥有
Guǎn tā dì jiǔ tiān cháng　zhǐ yào céng jīng yōng yǒu
Quản tha địa cửu thiên trường　chỉ yếu tằng kinh ủng hữu
Quản chi trời đất dài lâu, miễn sao mãi có nhau.

我是真的这么想
Wǒ shì zhēn de zhè me xiǎng
Ngã thị chân đích giá yêu tưởng
Em chân thành mong như vậy.


曾经心疼为何变成陌生
Céng jīng xīn téng wèi hé biàn chéng mò shēng
Tằng kinh tâm đông vi hà biến thành mạch sinh
Một khi đã yêu tha thiết, vì cớ chi mà biến thành xa lạ?

爱情就像人生不能重来
Ài qíng jiù xiàng rén shēng bù néng chóng lái
Ái tình tựu tượng nhân sinh bất năng trùng lai
Ái tình đúng là như đời người không thể làm lại được.

这些道理我懂　可是真正面对
Zhè xiē dào li wǒ dǒng　kě shì zhēn zhèng miàn duì
Giá ta đạo lý ngã đổng　khả thị chân chính diện đối
Đạo lý này em hiểu, nhưng để thật sự đối diện,

教我如何放得下
Jiào wǒ rú hé fàng de xià
Giáo ngã như hà phóng đắc hạ
Bảo em cách nào lo liệu được đây?

01. 你: nâm/nhĩ/nễ...

02. Nghe thêm Chân tâm chân ý quá nhất sinh (真心真意過一生) cũng của Diệp Thiếu Vân:
http://www.youtube.com/watch?v=8RUnzHS2wLk
Đọc tiếp →

Luận Ngữ

Bản Hán ngữ và bản dịch Anh ngữ của James Legge:
http://chinese.dsturgeon.net/text.pl?node=1082&if=en



Phần chú nghĩa từng từ (Hán-Anh):
http://chinese.dsturgeon.net/dictionary.pl?if=en&id=1102



Bản dịch Luận ngữ ra hơn 20 tiếng (Bản Anh ngữ có vẻ chuẩn hơn):
http://www.confucius.org/lunyu/ed0101.htm



Bản Hán Việt và Việt ngữ chưa đầy đủ:
http://vi.wikibooks.org/wiki/Lu%E1%BA%ADn_Ng%E1%BB%AF/Thi%C3%AAn_1:_H%E1%BB%8Dc_Nhi

Trang cho download bản Anh ngữ kèm âm Hán Việt (file .doc):
http://www.thuvien-ebook.com/forums/showthread.php?t=13152
--------------------------

Trình bày:

Ra ngoài hiệu sách thì thấy có cuốn Tứ Thư của dịch giả Đoàn Trung Còn, sách bọc ni lông kín, không mua thì không cho bóc. Thế là mua, mua xong mới giở ra xem phần Luận Ngữ thì đã thấy hơi khó trôi, về nhà xem tiếp thì cứ buồn phiền mà phải tra tự điển hoài. Bản dịch của bác Còn (hình như gặp ngoài đời là phải thưa “Bạch thầy”) mắc cái bịnh như khá phổ biến trong giới dịch thuật nước nhà xưa và nay là cứ phải diễn nôm văn người ra tiếng mình, không phân định rõ đâu là phần dịch, đâu là phần bình, thành ra nguyên bản ngắn gọn mà phần dịch bôi bết rõ dài, thêm thắt chỗ đầu, chỗ giữa, chỗ cuối… Đọc thấy nản là vì thế, chứ mấy cái khác biệt về phương âm như kiểu nhân/nhơn, giả/giã, chu/châu, sơn/san…etc, thì không thấy quan ngại gì (quan ngại = quan tâm và lo ngại).

Buồn quá, lại phải lên mạng lục lọi một hồi, thế là lại thành ra thích chí... Khí khí... Đọc tiếp →

Rét xuân

春寒

凝雲漠漠霧沈沈
釀作餘寒十日陰
帶雨有痕粘樹絮
傷春無語隔花禽
書齋寂寂惟高枕
世事悠悠正抱衾
安得此身如橐籥
和風噓遍九州心

阮飛卿

Xuân hàn

Ngưng vân mạc mạc vụ trầm trầm
Nhưỡng tác dư hàn thập nhật âm
Đái vũ hữu ngân niêm thụ nhứ
Thương xuân vô ngữ cách hoa cầm
Thư trai tịch tịch duy cao chẩm
Thế sự du du chính bão khâm
An đắc thử thân như thác lược
Hòa phong hư biến cửu châu tâm

Nguyễn Phi Khanh

Dịch nghĩa:

Mây ngưng mịt mờ, sương sa xuống thấp
Gây ra đợt rét không dứt, khiến mười ngày liền âm u.
Đeo mưa thành vệt, bông liễu dính sát cây,
Thương xuân không tiếng, con chim bên cạnh hoa.
Thư phòng tịch mịch, mỗi việc kê cao gối,
Việc đời dằng dặc, đang lúc ôm chăn.
Làm sao thân này thành như ống bễ,
Để cơn gió êm hòa phả tới lòng người khắp chín châu? Đọc tiếp →