Làm tại ruộng vườn trong ngày xuân

春中田園作

屋上春鳩鳴
村邊杏花白
持斧伐遠揚
荷鋤覘泉脈
歸燕識故巢
舊人看新歷
臨觴忽不御
惆悵遠行客

王维

Xuân trung điền viên tác

Ốc thượng xuân cưu minh
Thôn biên hạnh hoa bạch
Trì phủ phạt viễn dương
Hà sừ chiêm tuyền mạch
Quy yến thức cố sào
Cựu nhân khán tân lịch
Lâm thương hốt bất ngự
Trù trướng viễn hành khách

Vương Duy

Làm tại ruộng vườn trong ngày xuân

Trên mái câu vang tiếng
Bên thôn hạnh trắng hoa
Cành dài rìu phát sạch
Mạch suối cuốc dò la
Tổ cũ én về nhận
Lịch nay người trước rà
Cầm ly chợt chẳng nhấp
Buồn nhớ khách đi xa

Pang De dịch.
--------------------------

* Bonus:

杏園

夜來微雨洗芳塵　
公子驊騮步貼勻
莫怪杏園憔悴去　
滿城多少插花人

杜牧

Hạnh viên

Dạ lai vi vũ tẩy phương trần
Công tử hoa lưu bộ thiếp quân
Mạc quái hạnh viên tiều tụy khứ
Mãn thành đa thiểu sáp hoa nhân

Đỗ Mục

Bản dịch của Đông A:

Mưa phùn tẩy sạch phấn đêm qua
Công tử thong dong tuấn mã ra
Đừng lạ hạnh viên tiều tụy bỏ
Đầy thành khôn xiết kẻ cài hoa

http://donga01.blogspot.com/2010/04/hoa-hanh.html

Bản dịch của Pang De:

Mưa nhỏ đêm qua tẩy bụi hương
Thiếu gia tuấn mã bước dềnh dang
Đừng kinh vườn hạnh tiêu điều hết
Bội kẻ cài hoa khắp phố phường




* Chú giải:

Phương trần 芳塵

(1). 指落花。 晋 庾阐 《 杨都赋》：“ 结芳尘於绮疏。” 南朝 宋 谢庄 《 月赋》：“ 緑苔生阁， 芳尘凝榭。” 唐 司空曙 《 送高胜重谒曹王》 诗：“ 想君登旧榭， 重喜扫芳尘。”《 乐府群玉 • 赵文宝＜朝天子 • 送春＞》：“ 堤上芳尘， 桥边飞絮， 树头红一片无。”

(1) .Chỉ lạc hoa。 Tấn dữu xiển 《dương đô phú》 ： “kết phương trần ư khỉ sơ。” Nam Triều tống tạ trang 《nguyệt phú》 ： “緑 đài sanh các，phương trần ngưng tạ。” Đường tư không thự 《tống cao thắng trọng yết tào vương》 thi： “tưởng quân đăng cựu tạ，trọng hỉ tảo phương trần。” 《Nhạc Phủ quần ngọc•triệu văn bảo ＜triều thiên tử•tống xuân ＞》 ： “đê thượng phương trần，kiều biên phi nhứ，thụ đầu hồng nhất phiến vô。

[...]

http://www.zdic.net/cd/ci/7/ZdicE8Zdic8AZdicB336669.htm Đọc tiếp →

My back pages

Crimson flames tied through my ears, throwing high and mighty traps
Countless fire and flaming road, using ideas as my maps.
"We'll meet on edges, soon," said I, proud ‘neath heated brow.
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

Half-wracked prejudice leaped forth, "Rip down all hate," I screamed.
Lies that life is black and white spoke from my skull, I dreamed.
Romantic facts of musketeers, foundation deep, somehow.
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

Girls' faces formed the forward path from phony jealousy
To memorizing politics of ancient history
Flung down by corpse evangelists, unthought of, though, somehow.
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

A self-ordained professor's tongue, too serious to fool
Spouted out that liberty is just equality in school
"Equality," I spoke the word as if a wedding vow
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

In a soldier's stance, I aimed my hand at the mongrel dogs who teach,
Fearing not I'd become my enemy in the instant that I preach.
My pathway led by confusion boats, mutiny from stern to bow.
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

My guard stood hard when abstract threats, too noble to neglect,
Deceived me into thinking I had something to protect.
Good and bad, I define these terms, quite clear, no doubt, somehow.
Ah, but I was so much older then, I'm younger than that now.

Bob Dylan

"... Tấm chắn của tôi đã vẫn cứng cáp khi những lời cảnh báo trừu tượng,
Quá cao nhã để bỏ qua,
Lừa tôi nghĩ rằng tôi có điều gì đó để bảo vệ.
Tốt và xấu, tôi định nghĩa những thuật ngữ này,
Khá rõ, không nghi ngờ, cách nào đó.
Chao ôi, nhưng tôi đã quá già hơn khi đó, bây giờ tôi trẻ hơn rồi."
-----------------

I was always embarrassed by the words sacred, glorious, and sacrifice and the expression in vain. We had heard them, sometimes standing in the rain almost out of earshot, so that only the shouted words came through and had read them, on proclamations that were slapped up by billposters over other proclamations, now for a long time, and I had seen nothing sacred, and the things that were glorious had no glory and the sacrifices were like the stockyards at Chicago if nothing was done with the meat except to bury it. There were many words that you could not stand to hear and finally only the names of places had dignity. Certain numbers were the same way and certain dates and these with the names of the places were all you could say and have them mean anything. Abstract words such as glory, honor, courage or hallow were obscene beside the concrete names of villages, the numbers of roads, the name of rivers, the numbers of regiments and the dates.
(Ernest Hemingway, In A Farewell to Arms)

"... Có nhiều ngôn từ mà bạn đã ko thể tiếp tục nghe nổi và sau hết chỉ tên gọi của nơi chốn là có phẩm giá. Những con số nhất định đã theo cùng một cách đó cùng với những ngày tháng nhất định, và những thứ này với tên gọi nơi chốn đã là tất cả những thứ bạn có thể nói tới và cho chúng ý nghĩa nào đó. Những ngôn từ trừu tượng như là vinh quang, danh dự, lòng can đảm, hay thiêng liêng đã là thô bỉ bên cạnh tên gọi cụ thể của làng mạc, số ghi đường xá, tên gọi sông ngòi, số ghi của các trung đoàn và ngày tháng."


Đọc tiếp →

Go on

In my rearview
I watch you watching the twilight
Behind the telephone lines,
With nothing to prove or to assume,
Just thinking that your thoughts are different than mine.
In my rearview
I watch you.
I gave you your life, would you give me mine?

I see you slowly swim away
'Cause the light is leaving town
To a place that I can't be.
There's no apologies.

Just go on
Just go on.
There's still so many things
I wanna to say to you.
But go on
Just go on
We're bound by blood that's moving
from the moment that we started.
The moment that we started.

I see perfect little eyes
Watch the shadows of the clouds
And the surface of the ocean out the window of a plane.
I get nervous when I fly,
I'm used to walking with my feet.
Turbulence is like a sigh that I can't help but over think.

What is the purpose of my life
If it doesn't ever do.
With learning to let it go,
Live vicariously through.
You can do the same.
It's the least you can do,
'Cause it's a lonely little chain
If you don't add to it.

So go on
Just go on.
There's still so many things
I wanna say to you.
Go on
Just go on.
We're bound by blood and love
From the moment that we started.
Just go on
Just go on
There's still so many things
I wanna say to you
Just go on
...

Jack Johnson
---------------------------

"Turbulence is like a sigh that I can't help but over think": Sự náo động/bất ổn giống như cái/tiếng thở dài mà tôi không thể tránh được, trừ việc suy xét đến nó. Đọc tiếp →

Trả lời Bùi Địch

答裴迪

淼淼寒流廣
蒼蒼秋雨晦
君問終南山
心知白雲外

Đáp Bùi Địch

Miểu miểu hàn lưu quảng
Thương thương thu vũ hối
Quân vấn Chung Nam sơn
Tâm tri bạch vân ngoại

Vương Duy

Trả lời Bùi Địch

Mênh mang nước lạnh chảy dàn
Trời thu xanh thẳm mờ làn mưa bay
Núi Nam anh hỏi nào hay
Phía ngoài mây trắng tâm này biết thôi

Leopard dịch.

Đọc tiếp →

Người vượn

Apeman
The Kinks

I think I'm sophisticated
'Cos I'm living my life like a good homosapien,
But all around me everybody's multiplying
Till they're walking round like flies man.
So I'm no better than the animals sitting in their cages in the zoo man
'Cos compared to the flowers and the birds and the trees,
I am an ape man.

I think I'm so educated and I'm so civilized
'Cos I'm a strict vegetarian,
But with the over-population and inflation and starvation and the crazy politicians
I don't feel safe in this world no more
I don't want to die in a nuclear war
I want to sail away to a distant shore
and make like an ape man.

I'm an ape man, I'm an ape ape man, I'm an ape man,
I'm a King Kong man, I'm a voo-doo man, I'm an ape man,
'Cos compared to the sun that sits in the sky,
compared to the clouds as they roll by,
Compared to the bugs and the spiders and flies,
I am an ape man.

La la la…

In man's evolution he has created the cities and the motor traffic rumble,
but give me half a chance and I'd be taking off my clothes and living in the jungle,
'Cos the only time that I feel at ease
Is swinging up and down in a coconut tree.
Oh what a life of luxury
to be like an ape man.

I'm an ape, I'm an ape ape man, I'm an ape man,
I'm a King Kong man, I'm a voo-doo man, I'm an ape man,
I look out my window, but I can't see the sky
'Cos the air pollution is fogging up my eyes,
I want to get out of this city alive
And make like an ape man.

Come and love me, be my ape man girl,
And we will be so happy in my ape man world.

I'm an ape man, I'm an ape ape man, I'm an ape man,
I'm a King Kong man, I'm a voo-doo man, I'm an ape man.
I'll be your Tarzan, you'll be my Jane.
I'll keep you warm and you'll keep me sane,
and we'll sit in the trees and eat bananas all day
Just like an ape man.

I'm an ape man, I'm an ape ape man, I'm an ape man,
I'm a King Kong man, I'm a voo-doo man I'm an ape man.
I don't feel safe in this world no more,
I don't want to die in a nuclear war,
I want to sail away to a distant shore,
And make like an ape man.


Đọc tiếp →

Không đề

Có những chiều say khóc
Nỗi buồn thả dây cương
Tỉnh dậy ân hận mãi
Lỡ vướng ai trên đường

Lâm Huy Nhuận Đọc tiếp →

Áng trăng tỏ hộ tấm lòng em

Chàng hỏi, em yêu chàng có sâu, em yêu chàng được bao?
Tình của em là thực, yêu của em là thực.
Ánh trăng tỏ hộ tấm lòng em.

Chàng hỏi, em yêu chàng có sâu, em yêu chàng được bao?
Tình của em không rời, yêu của em không đổi.
Ánh trăng tỏ hộ tấm lòng em.

Một chiếc hôn nhẹ nhàng thực đã làm xao động lòng em.
Một mảnh tình sâu kín khiến em tưởng nhớ tới lúc này.

Chàng hỏi, em yêu chàng có sâu, em yêu chàng được bao?
Chàng hãy nghĩ một chút, chàng hãy nhìn một chút.
Ánh trăng tỏ hộ tấm lòng em.

Pang De dịch dật.
--------------------------------------

* Bản Hán:

你问我爱你有多深 我爱你有几分
我的情也真 我的爱也真
月亮代表我的心

你问我爱你有多深 我爱你有几分
我的情不移 我的爱不变
月亮代表我的心

轻轻的一个吻 已经打动我的心
深深的一段情 教我思念到如今

你问我爱你有多深 我爱你有几分
你去想一想 你去看一看
月亮代表我的心

* Bản Hán Việt:

Nhĩ vấn ngã ái nhĩ hữu đa thâm, ngã ái nhĩ hữu kỉ phân?
Ngã đích tình dã chân, ngã đích ái dã chân.
Nguyệt lượng đại biểu ngã đích tâm.

Nhĩ vấn ngã ái nhĩ hữu đa thâm, ngã ái nhĩ hữu kỉ phân?
Ngã đích tình bất di, ngã đích ái bất biến.
Nguyệt lượng đại biểu ngã đích tâm.

Khinh khinh đích nhất cá vẫn dĩ kinh đả động ngã đích tâm.
Thâm thâm đích nhất đoạn tình giáo ngã tư niệm đáo như kim.

Nhĩ vấn ngã ái nhĩ hữu đa thâm, ngã ái nhĩ hữu kỉ phân?
Nhĩ khứ tưởng nhất tưởng, nhĩ khứ khán nhất khán.
Nguyệt lượng đại biểu ngã đích tâm.

Đọc tiếp →

Lời người xưa

Gặp cầu nên xuống ngựa
Qua sông chớ trước người
Đêm mưa phòng kẻ trộm
Gà gáy liệu cơ trời

Lê Quý Đôn Đọc tiếp →

Khúc ca người Việt

越人歌

今夕何夕兮，搴舟中流。
今日何日兮，得与王子同舟。
蒙羞被好兮，不訾诟耻。
心几烦而不绝兮，得知王子。
山有木兮木有枝，心悦君兮君不知

Việt nhân ca

Kim tịch hà tịch hề, khiên chu trung lưu.
Kim nhật hà nhật hề, đắc dữ vương tử đồng chu.
Mông tu bị háo hề, bất tử cấu sỉ.
Tâm kỷ phiền nhi bất tuyệt hề, đắc tri vương tử.
Sơn hữu mộc hề, mộc hữu chi; tâm duyệt quân hề, quân bất tri.

Yuè rén gē

Jīn xī hé xī xī, Qiān zhōu zhōng liú
Jīn rì hé rì xī, De yǔ wáng zǐ tóng zhōu
Méng xiū bèi hǎo xī, bù xián gòu chǐ
Xīn jǐ fán ér bù jué xī, dé zhī wáng zǐ
Shān yǒu mù xī mù yǒu zhī, xīn shuō jūn xī jūn bù zhī

Tạm dịch ra Việt ngữ:

Đêm nay đêm nào chừ, chèo thuyền giữa sông
Ngày này ngày nào chừ, cùng vương tử xuôi dòng.
Thẹn được chàng mến yêu chừ, nào chê phận thiếp long đong
Lòng rối ren mà chẳng dứt chừ, được gặp chàng vương tông
Non có cây chừ, cây có cành chừ; lòng yêu chàng chừ, chàng biết không?

http://www.viethoc.org/phorum/read.php?13,28483
---------------------------------

* Bonus 01: Ngã dụng sở hữu báo đáp ái





* Bonus 02:

Đọc tiếp →

Love minus zero

Người tôi yêu, nàng nói như im lặng,
Không lý tưởng hay thái quá nào,
Nàng không phải nói rằng nàng chung thủy,
Nhưng nàng chân thành, như lửa như băng.
Người ta mang tới những hoa hồng,
Và hứa hẹn hàng giờ qua,
Người tôi yêu, nàng cười vui như hoa,
Valentine không thể mua lấy nàng.

Tại bến xe và những quầy hàng,
Người ta trò chiện về thời cuộc,
Đọc sách, lặp lại những lời trích dẫn,
Vẽ lên những giải pháp trên tường.
Một vài người nhắc tới tương lai,
Người tôi yêu cất lời dịu dàng,
Nàng biết không có thành công nào cho bằng thất bại, (1)
Và thất bại không là thành công một tẹo nào.

Áo choàng và thập giá đu đưa, (2)
Các quý bà cùng thắp nến
Trong những nghi thức của các kỵ sĩ,
Đến cả tốt đen cũng phải thù hằn.
Những bức tượng làm bằng que diêm
Đổ sụp vào nhau,
Người tôi yêu chớp mắt, nàng không phiền lụy,
Nàng biết quá nhiều để phán xét, luận bàn.

Cây cầy rung lên lúc nửa đêm,
Tay bác sĩ làng quê dạo bước,
Cháu gái chủ nhà băng kiếm điều hoàn hảo,
Mong đợi mọi món quà từ các kẻ khôn ngoan.
Cơn gió rít vang như chiếc búa,
Đêm thổi tới lạnh và ẩm ướt,
Người tôi yêu, nàng như con quạ nào,
Đậu bên song nhà tôi cùng một cánh gãy rời.

--------------------

(1) Nguyên văn là "She knows there's no success like failure":

There's nothing like - used to say that a particular thing is very enjoyable:
There's nothing like a nice cup of tea!
http://www.ldoceonline.com/dictionary/like_1

(2) Nguyên văn là "The cloak and dagger dangles".

(3) Gúc linh tinh:

After my Zen teacher died, a fellow practitioner said to me, “Natalie, your writing succeeded. You didn’t follow the teachings. Everything Roshi taught us was about how to fail.”

http://myinneredge.wordpress.com/2008/01/22/no-glitter/

(4) Bất giác nhớ tới thơ của Tào Mạnh Đức:

Nguyệt minh tinh hi
Ô thước nam phi
Nhiễu thụ tam tạp
Vô chi khả y

Đọc tiếp →

Chân dung làng văn

Trích từ Chân dung 100 nhà văn qua cái nhìn của nhà thơ Xuân Sách:
http://phanthanhvan.vnweblogs.com/post/8200/103070

8. Xuân Diệu


Hai đợt sóng dâng một khối hồng
Không làm trôi được chút phấn thông
Chao ơi ngói mới nhà không mới
Riêng còn chẳng có, có gì chung.

9. Tế Hanh


Quá tuổi hoa niên đã bạc đầu
Tình còn dang dở tận Hàng Châu
Khúc ca mới hát sao buồn thế
Hai nửa yêu thương một nửa sầu.

15. Hoài Thanh


Vị nghệ thuật nửa cuộc đời
Nửa đời sau lại vị người ngồi trên
Thi nhân còn một chút duyên
Lại vò cho nát lại lèn cho đau
Bình thơ tới thuở bạc đầu
Vẫn chưa thể tất nổi câu nhân tình
Giật mình mình lại thương mình
Tàn canh tỉnh rượu bóng hình cũng tan.

19. Xuân Quỳnh


Mải hái hoa dọc chiến hào
Bỏ quên chòi biếc lúc nào không hay
Thói quen cũng lạ lùng thay
Trồng cây táo lại mọc cây bạch đàn.

20. Phạm Tiến Duật


Trường sơn đông em đi hái măng
Trường sơn tây anh làm thơ cho lính
Đời có lúc bay lên vầng trăng
Lại rơi xuống chiếc xe không kính
Thế đấy! Giữa chiến trường
Nghe tiếng bom cũng mạnh!

23. Nguyễn Bính


Hai lần lỡ bước sang ngang
Thương con bướm đậu trên giàn mồng tơi
Trăm hoa thân rã cành rời
Thôi đành lấy đáy giếng thơi làm mồ.

35. Nam Cao


Anh còn đôi mắt ngây thơ
Sống mòn sao vẫn đợi chờ tương lai
Thương cho Thị Nở ngày nay
Kiếm không đủ rượu làm say Chí Phèo.

41. Xuân Thiều


"Đôi vai" thì gánh lập trường
Đôi tay sờ soạng con đường cuối thôn
Nghe anh kể chuyện đầu nguồn
Về nhà thấy mất cái hồn của em.

65. Nguyễn Xuân Sanh


Xưa thơ anh viết không người hiểu
"Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà"
Nay anh chưa viết người đã hiểu
Sắp sáng thì nghe có tiếng gà.

68. Phùng Quán


Hồn đã vượt Côn đảo
Thân xác ở trong lao
Bởi nghe lời mẹ dặn
Nên suốt đời lao đao.

75. Trần Mạnh Hảo


Ôi thằng Trần Mạnh Hảo
Đi phỏng vấn Chí Phèo
Lão chết từ tám hoánh
Đời mày vẫn gieo neo
Còn cái lão Bá Kiến
Đục bản in thơ mày
Bao giờ mày say rượu
Bao giờ mày ra tay.

76. Hoàng Cầm


Em ơi buồn làm chi
Em không buồn sao được
Quan họ đã vào hợp tác
Đông hồ gà lợn nuôi chung
Bên kia sông Đuống em trông
Tìm đâu thấy lá diêu bông hỡi chàng.

81. Tản Đà


Văn chương thuở ấy như bèo
Thương cụ gồng gánh trèo leo tận trời
Giấc mộng lớn đã bốc hơi
Giộc mộng con suốt một thời bơ vơ
Tiếc chi cụ sống tới giờ
Chợ trời nhan nhản tha hồ bán văn.

82. Lưu Quang Vũ


Cũng muốn tin vào hoa hồng
Tin vào điều không thể mất
Cả tôi và cả chúng ta
Đứng trong đầm lầy mà hát
Ông không phải là bố tôi
Con chim sâm cầm đã chết
Ông không phải là bố tôi
Con chim sâm cầm ai giết?

84. Minh Huệ


Vỡ lòng câu thơ viết
Mời bác ngủ bác ơi
Đêm nay bác không ngủ
Nhà thơ ngủ lâu rồi.

97. Phan Thị Thanh Nhàn


Dấu một chòm thơ trong chiếc khăn tay
Em hăm hở đi tìm người trao tặng
Những kẻ phong lưu, những tên du đãng
Mấy ai biết hương thầm của cô gái xóm đê.

100. Xuân Sách (Tự hoạ)


Cô giáo làng tôi đã chết rồi
Một đêm ra trận đất bom vùi
Xót xa đình Bảng người du kích
Đau đớn Bạch đằng lũ trẻ côi
Đường tới chiến công gân cốt mỏi
Lối vào lửa sởn tóc da mồi
Mặt trời ảm đạm quê hương cũ
Ở một cụm đường rách tả tơi.
-------------------------------------------

Trích từ tập thơ Tứ Tuyệt của Trần Mạnh Hảo, NXB Trẻ, 1995:
http://www.thivien.net/viewauthor.php?ID=248

Nhớ Nguyễn Tuân


Một mắt lư đồng, một mắt cua
Chém treo ngành ấy chém a dua
Sông Đà chảy nát tờ hoa cũ
Một đời ăn phở chẳng cần mua...

Nhớ Hàn Mặc Tử


Hàn sỹ mặc nhiên cõi tử sinh
Phong sương thôn Vĩ Dạ phong tình
Hồn thơ nằm sóng xoài dương thế
Đợi gái quê về thử tiết trinh.

Nhớ Ngô Tất Tố


Việc làng văn nghệ tắt đèn anh
Lều chõng mà chi lắm đoạn đành
May còn cụ cố nghìn muôn tuổi
Để làm nhà ngói hoá nhà tranh.

Nhớ Nam Cao

Chí ở đâu rồi phèo ở đây
Thị qua làm nở toét thời nay
Người nam cao quá nên trời thấp
Mòn chút tao thôi để sống mày.

Đọc tiếp →

Ấm lạnh

Ấm lạnh

Đêm nay là cái đêm gì nhỉ
Rét biến thành dây để trói tôi
Em kề bên hoa trước mặt
Ngày mai thương nhớ đã qua trời.

Hữu Thỉnh, Matxcơva, 1987. Đọc tiếp →