Ngụy Biện - Sự Gây Nhãng Trí

.
I. Những Ngụy Biện Gây Nhãng Trí

Mỗi nguỵ biện này có đặc điểm là cách dùng không hợp lệ một toán tử logic (1) để gây nhãng trí cho người đọc với tính sai trái hiển nhiên của một mệnh đề (2) nhất định. Những nguỵ biện dưới đây là những nguỵ biện gây nhãng trí:

- Song đề giả (dùng sai toán tử “or”)
- Suy luận từ sự không biết (3) (dúng sai toán tử “not”)
- Dốc trơn tuột (dùng sai toán tử “if-then”)
- Câu hỏi phức (dùng sai toán tử “and”)

----------
* (1): Toán tử logic (logical operator)

Một toán tử logic liên kết 2 mệnh đề để hình thành một mệnh đề mới, phức hợp.

Giá trị đúng của mệnh đề mới được xác định bởi giá trị đúng của hai mệnh đề được liên kết và bởi toán tử liên kết chúng.

Dưới đây là các toán tử logic:

Liên hợp (and)
Liên phân (or)
Điều kiện (if-then)
Phủ định (not)
Điều kiện kép (if-and-only-if)

* (2): Mệnh đề (proposition)

Định nghĩa

Một mệnh đề là một tuyên bố rằng thứ gì đó là một case. Chúng ta sử dụng các câu để biểu diễn các mệnh đề.

Ví dụ

Các câu sau biểu diễn cùng một mệnh đề:
- John yêu Mary.
- Mary được yêu bởi John.

Thảo luận

Khá rõ ràng khi coi một mệnh đề như ý nghĩa hiện hữu của một câu. Ý nghĩa của một câu có một số thành phần:

Sự biểu vật: trạng thái của các sự vụ trong thế giới mà câu xem là một case.

Sự biểu ý: các cảm tưởng, ý tưởng hảy cảm xúc được khơi gợi với độc giả bởi câu.

Sự nhấn mạnh: sự quan trọng tương đối mà người viết gán cho những yếu tố khác nhau trong câu.

Ví dụ, trong câu "Ngọn lửa bùng cháy xuống dưới quả đồi", sự biểu vật của câu là tuyên bố có một ngọn lửa đang cháy trên một quả đồi và di chiển xuống dưới quả đồi. Sự biểu ý là điều đấy là thứ gì đó đáng ngại (từ "bùng cháy" (rage) ngụ ý sự giận dữ và nguy hiểm). Sự nhấn mạnh trong câu này là chính ngọn lửa; còn chúng ta viết cùng câu đó là "Dưới quả đồi, ngọn lửa bùng cháy", sự nấnh mạnh sẽ đặt vào quả đồi.

Các triết gia tranh luận rất nhiều về ý nghĩa. Một số nói rằng ý nghĩa chỉ là sự biểu vật, một số nói cái đấy là chỉ là một sự kết hợp giữa sự biểu vật và sự biểu ý, trong khi những người khác nó cái đấy là cả ba thứ.
.
* (3): Men are born ignorant, not stupid - Bertrand Russell.

* Nguồn: http://www.onegoodmove.org/fallacy/distract_index.htm