Dao cạo của Occam

William Ockham được ghi nhớ như một nhà duy danh lớn nhưng danh tiếng của ông như một nhà logic vĩ đại thì dựa trên một châm ngôn được quy cho ông và được biết với cái tên Lưỡi Dao Cạo Occam: Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem hay “Những thực thể không nên sinh đẻ một cách không cần thiết.” Thuật ngữ dao cạo chỉ hành động cạo bỏ những giả định không cần thiết để có sự giải thích đơn giản nhất. Không nghi ngờ châm ngôn nàychính là đại diện cho khuyng hướng tổng quát trong triết học của Occam, nhưng nó đã không được tìm thấy trong bất cứ tác phẩm nào của ông ta cho tới nay. Phát ngôn chính thức gần nhất của ông dường như là Numquam ponenda est pluralitas sine necessitate [Cái nhiều phải không bao giờ được ấn định thiếu đi tính cần thiết], phát ngôn ở trong tác phẩm thần học có tựa Những câu văn của Peter Lombard.


Karl Popper

Karl Popper kết luận rằng một sự ưu tiến cho những lý thuyết đơn giản không cần viện dẫn tới sự xem xét về thực hành hay mỹ học. Ưu tiên của chúng ta cho sự đơn giản có lẽ được biện minh bởi tiêu chí thử sai của ông ta: Chúng ta ưa thích những lý thuyết đơn giản hơn so với những lý thuyết phức tạp hơn “bởi vì nội dung theo kinh nghiệm của chúng lớn hơn, và bởi vì chúng có thể kiểm chứng tốt hơn” (Popper 1992). Trong cách nói khác, một lý thuyết đơn giản áp dụng cho nhiều trường hợp hơn một thứ phức tạp, và theo đó là có thể kiểm sai dễ dàng hơn.


Biến thể

Nguyên tắc này được trích dẫn thường xuyên nhất là Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem, hay “Những thực thể không nên đẻ vượt quá sự cần thiết”, nhưng câu văn này được viết bởi những tác giả gần đây và không được tìm thấy trong các tài liệu đang hiện hành của Ockham. Nó cũng áp dụng cho non est ponenda pluritas sine necessitate,, mà dịch nghĩa đen sang Anh ngữ như là “Những cái đa số phải không được ấn định thiếu đi tính cần thiết”. Nó đã khơi gợi nhiều thành ngữ bao gồm “tính keo kiệt của những định đề”, “nguyên lý của tính đơn giản”, “nguyên lý KISS” (Keep It Simple, Stupid).

Leonardo da Vinci (1452–1519) sống sau thời của Ockham, đã có một biến thể của của Dao cạo Occam. Biến thể của ông đã bỏ qua nhu cầu có sự tinh tế bằng cách coi nó ngang bằng sự đơn giản:

Đơn giản là sự tinh tế tối thượng.

Một trích dẫn khác được quy cho Albert Einstein:

Làm mọi thứ đơn giản như có thể, nhưng không đơn giản hơn.

Phiên bản của Newton:”Ta phải chấp nhận những nguyên nhân của sự vật trong tự nhiên không nhiều hơn là những thứ đều đúng và đủ để giải thích sự xuất hiện của chúng.”

Lưỡi dao cạo của Occam hiện nay thường được phát biểu như sau:

Với hai lý thuyết hay cách giải thích tương đương, mọi thứ khác ngang bằng, thì cái đơn giản hơn được ưu tiên.


Chống dao cạo

Trong khi không phủ nhận một cách nghiêm chỉnh ý niệm Dao cạo là “sự giải thích đơn giản nhất luôn là tốt nhất” ((những thứ khác đang ngang bằng), một hệ luận đảo chiều là “cách giải thích tốt nhất không luôn là cái cái đơn giản nhất” được phát biểu khá rõ bởi nhân vật của Conan Doyle, Sherlock Holmes, trong The Sign of the Four, đặc biệt trong trích dẫn nổi tiếng sau: “Khi anh đã loại bỏ cái không thể, bất kỳ thứ gì còn lại, dù không chắc, phải là sự thật.”


Puzzle

01. Simplicity, Complexity, Sophistication?
(Phức tạp - đơn giản - trong sáng ; thô sơ - rối rắm - mù mờ)

02. Possible, Plausible, Probable, Proven, Likely,.. etc?

(http://robertphilen.blogspot.com/2007/10/possible-plausible-probable-proven.html)


Link

http://en.wikipedia.org/wiki/Occam%27s_razor